logo

22 Kasım 2012

“Yeni YÖK Yasası sorun çözmüyor”

YÖK Yasası’na bir eleştiri de İnönü Üniversitesi Öğretim Elemanları Derneği’den geldi. Sorunları çözme adına hazırlanan yasanın, mevcut sorunları çözmediği hatta sorun eklediği belirtildi

Malatya İnönü Üniversitesi Öğretim Elamanları Derneği  (İNODER), yeni YÖK Yasası’nı eleştirdi. “Yeni kanun tasarısı sorun çözmüyor” diyen İNODER, taslağın felsefesini de merkezileşme, siyasallaşma ve piyasallaşma olarak ifade etti.

Daha öncede pek çok akademisyen ve üniversitenin eleştirdiği yasa tasarısı hakkında İNODER’in yaptığı değerlendirme;

“Türkiye’de yükseköğretim sisteminin gözden geçirilme ihtiyacının olduğu açıktır. 2547 sayılı yasa zaman içinde birçok değişikliğe uğramasına rağmen üniversitelerin başta özerklik olmak üzere temel problemleri çözülememiştir. Üniversitelerin temel problemlerine çözüm üretmek adına yeni bir kanun yapılması sürecinin başlatılması olumlu olmakla beraber, önerilen Kanun Taslağı, yükseköğretim sisteminin sorunlarını çözmekten uzaktır. Bu Taslağın dayandığı felsefeyi şu üç kavramla ifade etmek mümkündür: Merkezileşme, siyasallaşma, piyasalaşma.

Kamuoyunun tartışmasına sunulan kanun taslağında Yükseköğretim sisteminde öngörülen en önemli değişikliklerden biri, siyasetin merkezi yapısı daha da güçlendirilen Türkiye Yükseköğretim Kurulu’nun karar organlarına iyice yerleşmesidir. Yapılmak istenen, fiilen zaten yaşanmakta olan bu sürecin daha da güçlendirilmesi ve buna ek olarak akademik örgütlenmenin daha da karmaşık hale getirilerek, üniversiteler arasındaki eşitsizliğin yapısallaştırılmasıdır. Nitekim üniversiteler arasında yapılan sınıflandırma (araştırma ya da eğitim üniversitesi; Üniversite Konseyi olan ya da olmayan üniversite gibi) bölgelerarası eşitsizlik koşullarıyla da örtüşmektedir.”

“ÜNİVERSİTELER ÖZERK OLMALIDIR”

“Üniversiteler işlevlerini özerk olduklarında ve tam olarak özgür bir ortama kavuştuklarında yerine getirebilirler. Bu açıdan bakıldığında başta Yüksek Öğretim Genel Kurulunun oluşumu olmak üzere, Yürütme Kurulu ve Üniversite Konseyi gibi organların oluşumunda siyaset kurumunun gözle görülür ağırlığı yasa taslağının en sorunlu yanıdır. Siyaset kurumunun bu kadar etkili olduğu bir üniversitenin yönetsel ve mali özerkliğinden söz edilemez. Bu yaklaşım zaten katı merkeziyetçi olan üniversite yönetimlerini demokratikleştirmeyecek ve üniversiteleri siyaset kurumunun denetimine sokarak daha da merkezileştirecektir.”

“ÜNİVERSİTELERİN PİYASACI BİR YAKLAŞIM GETİRİLMESİ DÜŞÜNÜYÜŞOR”

“Kanun Taslağında üniversitelerin kendilerinin kaynak üretmesine vurgu yapılmakta ve üniversiteler piyasacı bir yaklaşımla değerlendirilmektedir. Özellikle 1990 sonrası süreçte hızlanan devletin neo-liberal dönüşümüne paralel olarak üniversitelerin piyasalaşması süreci bu Kanun Taslağı ile tamamlanmak istenmektedir. Öğrenci müşteriye, akademisyen kamu eliyle sanayinin hizmetine sunulan ucuz bilim emekçisine dönüştürülmektedir. Üniversitelerin birer işletme olarak rekabet etmeleri öngörülmektedir. Rekabetin konusu bilimsel çalışmanın niteliğinin yükseltilmesi değil, eğitim ve teknoloji pazarından daha büyük pay alma, kârlılığını yükseltmedir. Bu yaklaşım bilimi araçsallaştırarak tüccarın, sanayicinin hizmetine sunarken, bilim emekçisini de ucuz ve güvencesiz çalışma koşullarına mahkum edecektir.

Piyasalaşmanın en açık sonuçlarından biri işletme uygulama ve tekniklerinin üniversitelere/bilimsel uğraşı alanına taşınmasıdır. Bunun en trajik adımlarından biri akademisyenlerin bilimsel faaliyetlerinin performansa göre değerlendirilmek istenmesidir. Bilimsel uğraşıyı uzaktan yakından tanıyan herkes bilimsel faaliyetlerin akademik olmayan, niceliksel ölçütlerle değerlendirilemeyeceğini, bunun bilimin aleyhine sonuçlar doğuracağını bilmektedir. Öğretim elemanlarının başarısının ölçütü, yaptığı bilimsel çalışmaların niteliği mi yoksa sayısı ve üniversiteye sağladığı girdi mi olacaktır? Diğer yandan bilimsel faaliyetlerin yetkinliğinin denetimi ancak yine akademisyenlerin seçtiği akademik kurullarca yapılabilir.”

“ÜNİVERSİTE ÖĞRETİM ELAMANLARININ ÜCRETLERİNİN PERFORMANSA DAYANDIRILMASI DOĞRU BİR YAKLAŞYIM DEĞİLDİR”

“Türkiye’de akademisyenlerin çok büyük bir bölümü alt orta sınıfa mensup ailelerin çocuklarıdır ve geçimlerini yalnızca ücret gelirleri ile sağlayabilmektedirler. Dolayısıyla akademisyenlerin gelirlerinin performansa ölçütlerine bağlanması, daha çok yayın, daha çok proje yaparak yaşam standardını koruma baskısı altında düşük nitelikli çalışmalar yapmalarına neden olacaktır. Ayrıca bu Taslağın düzenlediği en önemli konulardan biri olan güvencesiz/esnek çalışma koşulları da bu baskıyı artıracaktır.
Türkiye’de üniversite öğrenimine talebin yoğunluğunun en önemli nedeni işsizlik oranlarının yüksekliğidir. Üniversite iş kapısı gibi algılanmaktadır. Hal bu olunca dar gelirli aileler bile bütün birikimlerini çocuklarının eğitmek adına “üniversite sektörü”ne yatırmaktadır. Nitekim Türkiye üniversitelerinde okuyan gençlerin çok büyük bir bölümü umut arayan yoksul kitlelerin çocuklarıdır. Dolayısıyla “fırsat eşitliği” söylemi altında eşitsizliği büyüten bu sistem, bu kitleler üzerindeki sömürü oranını büyütecektir.
Bütünüyle değerlendirildiğinde, yasa taslağının amacının; üniversiteleri piyasanın rekabet edecek birimlerine dönüştürerek onları kapitalist piyasa koşullarıyla daha uyumlu hale getirmek ve öğretim elemanını da ürettiği yarar, ürettiği kaynak gibi faydacı değerler üzerinden değerlendiren bireylere dönüştürmek olduğu görülmektedir. Oysa Yüksek Öğretim Kanunu Taslağında öngörülen amacın, Türkiye’de bilimsel çalışma koşullarını iyileştirmek, bilimsel araştırmaların niteliğini yükseltmek, gençlere ve topluma eleştirel akla dayalı bir yükseköğretim olanağı sağlamanın yanı sıra her bireyin yükseköğretim olanağından yararlanmasını sağlamak ve öğretim elemanıyla öğrencisiyle daha özgür bir üniversiteyi yaratmak ve yaşatmak olması gerekirdi.”

Share

Yorum yapabilmek için Giriş yapın.